spacer spacer
arrow Over Peter Constantijn Kelk
Leven|Werk|Activiteiten|Over Peter|Links|Home
   

Constantijn Kelk

Hoogleraar Strafrecht

Peter Engelen heeft zich gestort vooral op de leeuw, maar ook op de tijger, het luipaard en de lynx, dus op het katachtige roofdier dat met zijn krachtige, hoekige vormen voor de beeldhouwer een grote uitdaging vormt, maar dat zijn eigenheid niet gemakkelijk prijsgeeft aan de menselijke hand.  De realtie tussen mens en dier is een ambivalente en het heeft dan ook heel lang geduurd voordat het dier in de kunst als een volwaardig onderwerp werd beschouwd en niet meer als een ondergeschikt deel van een compositie waarin de menselijke figuur centraal staat.  Uitgerekend de Franse beeldhouwer Antoine-Louis Barye (1796-1875) zou, zo willen kunsthistorische beweringen, de eerste artiest zijn geweest die het dier als gelijkwaardig aan de mens heeft uitgebeeld.  En ook Barye had een duidelijke voorkeur voor de leeuw, zo weet een ieder die de Parijse Tuilerien heeft bezocht.

De leeuw is een voor de mens intrigerend wezen, weliswaar een roofdier dat men beter niet 's avonds laat in levende lijve kan tegenkomen, maar aan de andere kant zo'n toonbeeld van krachtige sierlijkheid en elegantie dat het in de menselijke symboliek alle noblesse en majestueuziteit krijgt toegedicht die maar denkbaar is.  Ik denk ook aan de heraldiek waarin de leeuw als symbool van macht en van bescherming tegen vijandelijkheden een prominente plaats inneemt en natuurlijk aan de fabels, waarin de leeuw als rechtvaardige koning Nobel of als wijze redenaar optreedt.  Het gezag en de rechtvaardigheid van de leeuw zou een jurist in bijzondere mate kunnen aanspreken.  Peter Engelen raakt in zijn uitbeeldingen de leeuw in de eerste plaats als dier in de kern.  Hij verbeeldt de markante lichamelijkheid van 'Zijne Geklauwde Hoogheid'.  Peter Engelen z'n vormgeving is zowel natuurlijk als gestileerd, waardoor de koninklijke allure van het beest in zijn oergestalte nog eens flink wordt versterkt.

De verheffing van het dier tot zelfstandig thema in de kunst vindt bij Peter Engelen nog een verdere perfectionering doordat hij het soms fragmentair durft af te beelden; alleen de kop van een tijger of een deel van een paardenkop, zoals wij bij de menselijke figuur gewend zijn aan alleen koppen, torsos etc.  Fragmentarisering doet een groter appel op de eigen creativiteit om de drang tot vervolmaking te bevredigen en het is interessant dit ten aanzien van een dierenfiguur te mogen ervaren.

Daarbij komt nog dat beelden door hun ruimtelijkheid andersoortige contouren vertonen dan schilderijen en heel eigen kleurwerkingen hebben, zodat ze in elkaars aanwezigheid verspringen en stilzwijgende dialogen kunnen laten zien die soms buitengewoon verrassend zijn. Ikzelf ervaar de combinatie van verschillende uitbeeldingstechnieken als extra inspirerend en stimulerend omdat ze elkaar in hun onderlinge verschillendheid kunnen versterken en markeren.

1997

< Over Peter